Hình header

Phân lập và tuyển chọn vi khuẩn có khả năng chuyển hóa mỡ cá Basa thành Polyhydroxyalkanoate (PHA)

Giải thưởng SV NCKH - EurékaNgày đăng: 08/01/2018Nguồn tin: TST
Bạn Vũ Thị Mai Anh, đến từ trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã sử dụng mỡ cá basa làm nguồn cacbon để vi khuẩn lên men sinh tổng hợp polyhydroxyalkanoate (PHA). 

Với đường bờ biển dài hơn 3.200 km, Việt Nam có vùng đặc quyền kinh tế trên biển rộng hơn 1 triệu km2 và vùng mặt nước nội địa lớn, rộng hơn 1,4 triệu ha nhờ hệ thống sông ngòi, đầm phá dày đặc. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên thuận lợi giúp Việt Nam có nhiều thế mạnh nổi trội để phát triển ngành công nghiệp thủy sản. Việt Nam từ lâu đã trở thành một nước sản xuất và xuất khẩu thủy sản lớn trên thế giới. Năm 2016 sản xuất của ngành Thủy sản nước ta đạt hơn 7 tỷ USD, nằm trong nhóm các nước sản xuất và xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới. Trong các mặt hàng thủy sản của nước ta, cá basa là sản phẩm xuất khẩu quan trọng và mang lại lợi nhuận kinh tế cao. Trong quá trình khai thác và chế biến mặt hàng này, một lượng lớn mỡ cá phụ phẩm được tạo ra. Lượng mỡ cá basa thu hồi từ các cơ sở chế biến thủy sản hàng năm lên tới 300.000 tấn. Trước đây, lượng lớn mỡ từ cá basa chưa được chế biến công nghiệp, chưa tinh luyện nên chưa đạt chỉ tiêu dầu mỡ thực phẩm. Chủ yếu là chiên mỡ cá bằng gia nhiệt trực tiếp thành dạng lỏng, sau đó đem trộn với mỡ lợn và bán giá rẻ cho tư nhân hoặc bán ở vùng cao, Campuchia, Trung Quốc. Hiện nay, một phần nhỏ mỡ cá basa được tinh luyện và chế biến thành một số thực phẩm như dầu cá. Ngoài ra cũng có nhiều công trình nghiên cứu tận dụng nguồn mỡ cá basa thô để sản xuất dầu diesel sinh học sử dụng trong các động cơ diesel thay thế cho dầu truyền thống.

Cá Basa (ảnh Internet)

Polyhydroxyalkanoates (PHA) là một nhóm các polymer có khả năng phân hủy sinh học hoàn toàn thành CO2 và H2O trong điều kiện hiếu khí hoặc CO2 và CH4 ở điều kiện kị khí nhờ hoạt động của vi sinh vật trong môi trường. PHA là polyester của các đơn phân hydroxyalkanoate, chúng được tích lũy trong tế bào của rất nhiều vi sinh vật như là nguồn dự trữ carbon và năng lượng. PHA không tan trong nước, không độc hại, có khả năng tự phân hủy, chịu nhiệt và có tính đàn hồi cao. Với những đặc điểm ưu việt trên, PHA được coi là vật liệu lý tưởng có thể thay thế polymer hóa dầu trong tương lai. Hiện nay trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu sản xuất PHA từ các nguồn cacbon giá rẻ như: dầu thực vật, tinh bột, bã mía và chất thải của một số ngành công nghiệp giết mổ động vật nhưng chủ yếu là gia súc. Cho đến nay mới có một bài báo công bố về nghiên cứu sử dụng dầu cá để sản xuất PHA (Ashby và Solaiman, 2008). Với tiềm năng to lớn của ngành thủy sản Việt Nam, hướng nghiên cứu sản xuất PHA từ mỡ cá basa là hướng nghiên cứu có triển vọng trong tương lai.

Từ thực tế đó, bạn Vũ Thị Mai Anh sinh viên trường Đại học Sư phạm Hà Nội với sự hướng dẫn của PGS.TS Đoàn Văn Thược, Phó trưởng Khoa Sinh học - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã thực hiện đề tài nghiên cứu "Phân lập và tuyển chọn vi khuẩn có khả năng chuyển hóa mỡ cá Basa thành Polyhydroxyalkanoate (PHA)". Đề tài đã đoạt giải Nhất, lĩnh vực Công nghệ Thực phẩm, Giải thưởng Sinh viên Nghiên cứu Khoa học Euréka năm 2017.

Bạn Vũ Thị Mai Anh tác giả đề tài nghiên cứu

Qua quá trình nghiên cứu, bạn Mai Anh đã phân lập được chủng vi khuẩn M91 từ đất có khả năng sinh tổng hợp PHA từ mỡ cá basa. Chủng M91 có dạng trực khuẩn, Gram âm, có trình tự gen 16S DNA tương đồng với các loài thuộc chi Ralstonia. Khi nuôi cấy trong nồi lên men 10 lít, lượng sinh khối cực đại đạt khoảng 5,32 g/l và PHA tích lũy đạt 51,23% sau 63 giờ nuôi cấy. Chủng M91 có tiềm năng trong sản xuất PHA lớn và mỡ cá basa là nguồn dồi dào ở Việt Nam. Kết quả này là những nghiên cứu ban đầu cho việc nghiên cứu sản xuất PHA từ mỡ cá. Cần có những nghiên cứu sâu hơn trong việc ứng dụng mỡ cá basa trong sản xuất PHA góp phần vào mục tiêu chung nhằm đưa PHA ứng dụng rộng rãi trong đời sống.

Nội dung chi tiết của đề tài các bạn có thể xem tại website: www.tvdt.khoahoctre.com.vn

Thanh Luân

Phòng Truyền thông TST

 

TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRẺ
Số 1, Phạm Ngọc Thạch, P.Bến Nghé, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh
(028) 38 233 363 - (028) 38 230 780

© 2015 - 2018 Bản quyền thuộc Trung tâm Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ - Thành Đoàn